Płyty i granulaty plexi (PMMA) PLEXPOL

Plexi (polimetakrylan metylu - PMMA) jest sztywnym, transparentnym materiałem termoplastycznym. Naturalnie bezbarwny o wyjątkowej przezroczystości, o doskonałej odporności na promieniowanie UV i warunki zewnętrzne, może być barwione w celu uzyskania szerokiego zakresu odcieni i kolorów. Szeroka gama wyrobów jak płyty bezbarwne i kolorowe translucentne i transparentne, wykończenie powierzchni z połyskiem lub matowe stwarzają nieograniczone wręcz możliwości zastosowań odpowiadającym różnorodnym zapotrzebowaniom projektantów. Daje się uzyskać prawie nieograniczoną gamę przepuszczalności światła i rozproszenia. Akryl występuje w formie wylewanych i wytłaczanych (extrudowanych) płyt, granulatu, rur i prętów. Doświadczenia wykazały, że płyty plexi wylewane i wytłaczane mogą być stosowane wymiennie w wielu przypadkach. Jednakże wybór płyt w specyficznych zastosowaniach podyktowany jest różnicą w ich własnościach i wymaganiach.
Charakterystyka i zastosowania plexi (PMMA, plexi) przedstawiają się jak poniżej.

Czyste ataktyczne plexi (PMMA) jest polimerem amorficznym, błyszczącym, o połyskliwej powierzchni, dużej przezroczystości rzędu 92% (szkło nieorganiczne także cechuje się przepuszczalnością 92% światła) i współczynniku załamania światła około 1,49. Nasze plexi cechuje się twardością, sztywnością i kruchością. Temperatura zeszklenia polimeru wynosi około 105°C. Plexi (PMMA) ma dobrą wytrzymałość mechaniczną, akceptowalną odporność chemiczną i bardzo wysoką odporność na czynniki atmosferyczne. Cechuje się też korzystnymi właściwościami przetwórczymi, zdolnością do termoformowania i może być modyfikowany dodatkami pigmentów, uniepalniaczy, UV-absorberów, a także przez nakładanie pokryć odpornych na zarysowanie [1, 2].

Z powodu swoich doskonałych właściwości optycznych, odporności atmosferycznej i właściwości przetwórczych, plexi i znajduje zróżnicowane i liczne zastosowania w życiu codziennym. Termoplastyczny charakter plexi (PMMA) pozwala na łatwe wytwarzanie skomplikowanych i tanich zarazem elementów optycznych. Soczewki odblaskowe używane w tylnych światłach samochodowych formowane są z PMMA metodą wtryskiwania.

Plexi (PMMA) używane jest jako materiał na osłony bezpieczeństwa w okienkach kas bankowych, przegrody w samochodach policyjnych, panelach wokół boisk hokejowych, drzwiach wiatrołapów, kabinach prysznicowych, jako szyby w witrynach [1,2]. Wysokiej jakości elementy optyczne (soczewki, zwierciadła, pryzmaty) wytwarza się z plexi także metodą odlewania [1,2] i technikami obróbki mechanicznej (toczenie, szlifowanie).

Plexi (PMMA) nie wywiera szkodliwego wpływu na organizm człowieka [1]. PMMA znajduje wiele zastosowań biomedycznych z powodu niewielkiej reakcji immunologicznej in vivo. Znana jest – anegdotyczna niemalże – biozgodność PMMA do tkanek stwierdzona w czasie II wojny światowej. Piloci myśliwców powracali niekiedy do bazy poranieni m. in. odłamkami plexi stosowanego do oszklenia kokpitów. PMMA (plexi) okazał się inertny w stosunku do tkanek ludzkich (nawet oka), a odłamki trudne do usunięcia operacyjnego z ran po prostu pozostawiano na miejscu. Plexi nie jest biodegradowalny i odłamki te pozostawały w ciałach pilotów przez całe ich życie [3] nie powodując powikłań i komplikacji typu zapalnego.

Obecnie nowe pochodne akrylowe, metakrylowe i dimetakrylowe znajdują zastosowania biomedyczne w cementach ortopedycznych, wypełnieniach stomatologicznych, twardych i miękkich soczewkach kontaktowych [1,2]. Stosunkowo największym obszarem zastosowań medycznych PMMA (plexi) – znów z powodu doskonałych właściwości optycznych, a także biotolerancji - są implantowane protezy soczewek oka ludzkiego, stosowane w leczeniu zaćmy. Rocznie w USA wykonuje się 1,6 miliona takich operacji [4] a szacuje się, że problem zaćmy może dotyczyć corocznie 16 milionów ludzi na całym świecie [5]. Plexi (PMMA) jest używane także do wytwarzania soczewek okularowych i kontaktowych, o czym decydują właściwości optyczne i przetwórcze tego materiału i jego biozgodność. Tego rodzaju wyroby optyczne wytwarza się zarówno z homopolimeru PMMA, jak i z kopolimerów MMA [1,2].

 

Lp	Właściwość	wartość	jednostka	Norma
1	Gęstość	1,19	[g/cm3]	ISO 1183
2	Udarność acU wg. Charpy’ego	1,5	[kJ/m2]	ISO 179/1 fu, bez złamania
3	Udarność z karbem wg. Izoda	1,6	[kJ/m2]	ISO 181/1 A
4	Wytrzymałość doraźna przy zrywaniu sM  w temperaturze: -40°C  23°C  70°C	1108040	[MPa]	ISO 527-2/1B/5
5	Wydłużenie zrywające eB	5,5	[%]	ISO 527-2/1B/50
6	Naprężenie uplastyczniające przy ściskaniu sdF	110	[MPa]	ISO 604
7	Moduł sprężystości Et	3300	[MPa]	ISO 527-2/1B/1
8	Twardość H961/30	175	[MPa]	ISO 2039-1 120; 100
9	Współczynnik Poissona (szybkość wydłużania 5%/min. do 2% wydłużenia względnego w 23°C)	0,37	-	ISO 527-1
10	Transmitancja  tD65	~92	[%]	DIN 5036 cz. 3
11	Współczynnik załamania światła nD20	1,491	-	ISO 489
12	Współczynnik liniowej rozszerzalności cieplnej a w zakresie od 0°C do 50°C	0,07	[mm/m°C]	DIN 53725-A
13	Pojemność cieplna właściwa c	1,47	[J/gK]	-
14	Temperatura formowania	160-175	[°C]	-
15	Maksymalna temperatura powierzchni	200	[°C]	-
16	Maksymalna temperatura pracy ciągłej	80	[°C]	-
17	Temperatura zapłonu	425	[°C]	DIN4102
18	Temperatura mięknienia wg. Vicata	115	[°C]	ISO 306 metoda B 50
19	Temperatura ugięcia pod obciążeniem HDT ugięcie 1,8 MPa ugięcie 0,45 MPa	105,105,107 113, 113,115	[°C]	ISO 75
20	Wodochłonność	41	[mg]	ISO 62, metoda 1

 

zastosowanie plexi (PMMA):

• znaki: tablice podświetlane, panele reklamowe, etc.
• architektura: dekoracje, stoiska uliczne, drzwi, oszklenia, świetliki dachowe, osłony, oprawy świetlne, oprawy i klosze oświetleniowe etc.
• sprzęt sanitarny: wanny, brodziki prysznicowe, baseny, umywalki, etc.
• przemysł motoryzacyjny: tablice rejestracyjne, owiewki, reflektory
• przemysł lotniczy: przeszklenia w samolotach, płyty
• Przemysł jachtowy : przeszklenia w kabinach jachtowych, bulaje i sztorc klapy do łodzi motorowych i jachtów